Gek van… mijn werk als CareClown

Astrid Kweens uit Lieshout heeft een bijzondere passie. Als CareClown probeert ze een reactie uit te lokken bij mensen met dementie of mensen met een verstandelijke beperking. Een glimlach, een beweging, een blik van herkenning, een ... Hoe ze dat doet? Lees dit interview.

Astrid Kweens, 63 jaar jong, vlotte dame, meester in de rechten, onbevangen babbel, ontvangt redacteur en fotograaf gastvrij met koffie en zelfgebakken koekjes. Na een bewonderende blik in haar prachtige tuin volgt een uitermate boeiend gesprek over haar bijzondere passie: De CareClown uithangen!

CliniClown of CareClown
“Een CliniClown is meer gericht op kinderen. Het is een professional met een verplichte theateropleiding als achtergrond”, vertelt Astrid. “Ik mis die theateropleiding. Daarom werk ik als CareClown, alleen met mensen met dementie of een verstandelijke beperking. Deels vrijwillig, deels betaald. Ik volgde een soortgelijke opleiding als die voor CliniClown, bij Ray Biemans in Aarle-Rixtel.

Het begin 
‘Hoe, hoe… kom je op het idee om als meester in de rechten, aan zoiets te beginnen?’, wil DeMooiLaarbeekKrant weten. “Puur toeval”, lacht Astrid. “Tijdens een schrijfcursus, gegeven door Wim Daniëls in Frankrijk, bracht medecursiste Ria me op het idee. Ze vertelde me dat in Aarle-Rixtel iemand de opleiding voor CliniClown verzorgde. In die tijd kampte ik met een hevige burn-out en een chronisch gebrek aan zelfvertrouwen. Ria en ik hebben samen die opleiding gevolgd.”

Doortje
“Met het geleerde ging ik aan de slag als oproepkracht bij zorginstelling Archipel in Eindhoven. Ik koos de naam ‘Doortje’. Tijdens mijn burn-out hield ik me zelf steeds voor, om door te gaan, steeds maar doorgaan. Als Doortje wilde ik een doorzetter zijn. Doortje is super onhandig. Ze is nauwelijks geschminkt, dat zou kunnen afschrikken. Doortje zegt nooit ‘nee’ en probeert op een onbevangen manier contact te maken. Zet ze haar clownsneus op, dan is ze Doortje, anders gewoon Astrid uit Lieshout.”

Contact maken
‘Hoe, hoe… maak je contact met mensen die nauwelijks kunnen reageren?’, wil deze redacteur weten. “Altijd respectvol!”, zegt Astrid beslist. “Het is per slot van rekening toch hún isolement waar jij als CareClown graag in zou willen doordringen. Dus eerst netjes ‘aankloppen’, daarna enkele trucjes: Doortje praat nauwelijks en beweegt vertraagd. Ze gaat mee met de geluiden of bewegingen van de cliënt. Doortje maakt muziek. Doortje nodigt uit. Doortje plaagt. Doortje verleidt een beetje. Als er een reactie volgt, hoe gering ook, gaat Doortje daar altijd op in.”

Emotioneel
“Ja, het is best emotioneel werk, maar we lachen ook veel”, geeft Astrid aan. “Doortje en Astrid zien veel, waar ook een clown niet vrolijker van wordt.” Gelukkig kunnen ze daar professioneel mee omgaan. Na afloop van een sessie zet Doortje haar clownsneus af en Astrid bedenkt dat het haar vader of moeder niet zijn. Voldoening gaat wél mee naar huis.

Voldoening
Astrid geeft een voorbeeld: “Een redelijk jonge mijnheer met dementie deed mee aan een sessie in aanwezigheid van zijn vrouw. Hij stond op uit zijn stoel en Doortje maakte contact door in die beweging mee te gaan. In zijn armen danste ze met deze nog redelijk jonge man. Zijn vrouw barstte in snikken uit. Voor even zag ze haar man weer als de man, die zij kende…”

Diagnose
“Als jurist was ik met kennis bezig en te weinig met emoties”, erkent Astrid. Als CareClown ben ik weer in balans gekomen. Kon ik mijn burn-out overwinnen, mijn zelfvertrouwen terug krijgen. Ik hoop dit werk nog lang te kunnen doen.”

Tot slot
Het is toch weer Doortje, die het laatste woord wil hebben. Plagerig biedt ze uw redacteur een gratis opvrolijksessie aan, …mocht het ooit zover komen! Astrid en Doortje, bedankt voor dit openhartige interview.