Eerste Laarbeeks Bevrijdingsfestival

26 jaar geleden vond in de gemeente Laarbeek het eerste ‘Laarbeeks Bevrijdingsfestival’ plaats, waarmee voor het eerst uitgebreid aandacht werd gegeven aan de bevrijding van Nederland en Laarbeek. Het idee voor dit festival kwam van enkele jongeren die met mij op reis waren geweest naar Buchenwald en Auschwitz, als onderdeel van mijn project ‘Reizen voor de Toekomst’. Dit project richtte zich op de bestrijding van racisme en antisemitisme en omvatte educatieve bezoeken aan het ‘Nationaal Oorlog en Verzetsmuseum’ en andere belangrijke locaties.

Na deze bezoeken organiseerden de jongeren presentaties op scholen en tijdens grote Bevrijdingsfestivals, waaronder in ’s-Hertogenbosch. De jongeren uit Laarbeek stelden voor om de bevrijding ook lokaal te vieren, wat leidde tot het ontstaan van het festival. Het evenement bood de hele dag door optredens van lokale artiesten en werd gefinancierd door particulieren, een lokale politieke partij en enkele bedrijven. De bedoeling was dat lokale organisaties en de gemeente het festival zouden overnemen, maar dit gebeurde niet in de jaren daarna. Gelukkig is het in september 2024 opnieuw gelukt om een ‘festival’ te organiseren.

Met 80 jaar bevrijding in het vooruitzicht, is het belangrijk om stil te staan bij de betekenis van herdenken en vieren. Tijdens een internationale conferentie in 1995 in Straatsburg werd al gesproken over racisme, antisemitisme en vrijheid in Europa. De actualiteit van oorlog en antisemitisme, zoals we nu zien in Rusland/Ukraine en Hamas/Israel, benadrukt de noodzaak om jaarlijks, en eigenlijk dagelijks, de juiste aandacht te besteden aan deze thema’s. Het is cruciaal om jongeren en nieuwe Nederlanders te onderwijzen over de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust en de waarde van vrijheid. De generaties die deze gebeurtenissen zelf hebben meegemaakt, verdwijnen, en daarom moet dit onderwerp een vast onderdeel van het onderwijs worden. Daarnaast is het belangrijk om ook via sport, kunst en muziek aandacht te besteden aan deze thema’s.

Samenwerking met andere gemeenten kan de impact vergroten, zoals met het project ‘Hells Highway on Wheels’, dat ik heb opgezet. Dit project bracht de eeuwige vlam van Bayeux naar verschillende gemeenten, inclusief Beek en Donk, en eindigde in Overloon. De vlam werd daar bewaard tot de nacht van 4/5 mei 2010, waarna deze naar Wageningen werd gebracht voor de ontsteking van de eeuwige bevrijdingsvlam in Wageningen. Nu is de vraag: hoe herdenken en vieren we 80 jaar vrijheid te midden van opkomend racisme, antisemitisme en polarisatie? Wat kunnen wij in Laarbeek doen?

Cor van de Griendt,
Graduated Holocaust en genocide educator
Gepensioneerd Sociaal pedagoog extremisme/radicalisering