Aarlese Jan en Colette hebben meer dan driehonderd kerststallen

Aarle-Rixtel - Als je bij Jan en Colette Keuten binnenkomt, word je overspoeld door kerststalletjes. Kleine kerststallen, grote kerststallen, dure kerststallen, goedkope kerststallen, houten kerststallen, tinnen kerststallen, je kan het zo gek niet bedenken of het zit bij Jan en Colette Keuten uit Aarle-Rixtel in de verzameling. Elk jaar in december stallen ze al deze kerststallen uit, zodat hun huis bijna een magische uitstraling krijgt. 

Vroeger, toen Colette klein was in de tijd voor kerst, mocht ze steeds de ezel en de kamelen van de drie Koningen een stapje verplaatsen en op kerstdag Jezus in de kribbe plaatsen. Hieraan heeft ze haar liefde voor kerststallen overgehouden. “Ik vind het verhaal en de figuren nog altijd prachtig.” Jan vindt het vooral leuk om op vakantie te kijken of hij bijzondere kerststalletjes op de kop kan tikken. “Daarin is altijd een ontzettend grote variatie.”

Reizen
Door deze zoektochten van Jan hebben ze ook heel wat kerststalletjes uit verre plekken, zoals bijvoorbeeld Ecuador. Hier heeft Jan drie beeldjes van plantaardig ivoor gekocht. Het materiaal heeft deze naam niet voor niks gekregen. Als het hard is lijkt het namelijk sprekend op ivoor, maar eigenlijk is het een zachte vrucht, die je, als hij hard geworden is, kan bewerken zoals hout. “Eentje hebben ze zelfs gemaakt terwijl ik erbij stond. Dat is heel bijzonder om te zien.”

Een andere bijzondere kerststal heeft Jan gekocht in Kenia. “Deze kerststal had oorspronkelijk geen kindje Jezus, maar zonder dat beeldje is de kerststal natuurlijk niet af.” Daar hadden de Masai overigens wel een oplossing voor. Ze pakten gewoon een ander beeldje, zaagden daar de onderste helft vanaf, kleurden de zijkant wat bij en voilà nu had de kerststal ook een kindje Jezus. “Zo simpel doen ze dat daar”, vertelt Jan lachend. Om bij te kunnen houden waar alles vandaan komt, hebben ze bij veel kerststalletjes kaartjes liggen.

Verzameling
Een paar jaar geleden hebben ze alle kerststallen die ze op dat moment hadden, geteld. “We zijn destijds gestopt toen we iets over de driehonderd waren. Soms gaat er eentje stuk en regelmatig komt er eentje bij, dus dat aantal zal nog steeds wel kloppen.” Het is nog heel wat werk om het allemaal op te bouwen. Ze doen hier dan ook vijf dagen tot een week over. De verzameling wordt pas op de dag na pakjesavond opgebouwd. “Voor Sinterklaas weg is, komt er geen kerstengel de deur in”, zegt Colette stellig. Bij het opbouwen is er een duidelijke taakverdeling. Jan haalt de kerststallen naar beneden, pakt de beeldjes uit en zet ze neer. Grappend vertelt Colette dat zij er dan ‘echte’ kerststallen van maakt. “Met Jozef, Jezus en Maria in de kern.” Als alle kerststallen eenmaal neergezet zijn, blijven ze tot en met Driekoningen staan. Dan worden ze in zo’n drie tot vier dagen weer afgebroken en verdwijnen ze allemaal weer naar de zolder om volgend jaar weer uitgestald te worden. Waarom het afbreken sneller gaat, weten ze zelf ook niet. “Het is gewoon zo.”

Materialen 
Voor vrienden en familie is deze verzameling zeker geen geheim, maar dat vindt het echtpaar juist leuk. “Als vrienden dan ergens een leuk kerststalletje zien, nemen ze die wel eens voor ons mee. Zo breidt onze verzameling ongemerkt toch steeds weer uit.” Het verzamelen van kerststallen begon, toen de twee gingen trouwen. Toen kochten ze samen namelijk hun eerste kerststal. Een tijdje later kregen ze een dochter, waarvoor ze een kinderversie kochten. “En op die manier kwam er steeds weer eentje bij, tot we ze gewoon gingen kopen, omdat we ze mooi vonden. Nou ja, van het een komt het ander en dan heb je zomaar een verzameling.”

Ondertussen hebben ze dan ook kerststallen die gemaakt zijn van heel wat verschillende materialen. Zo zijn er meerdere gemaakt van hout en metaal, maar zie je er ook een paar die gemaakt zijn van stof, schelpen, glas en zilver. Ook hebben ze een kerststal van Swarovski, die gemaakt is van kristal en eentje die gegoten is uit tin. Een paar heeft het echtpaar ook zelf gemaakt. Zo staat er een glas-in-lood kerststalletje die ze samen met haar dochter bij een workshop gemaakt heeft en heeft Jan een puzzel gemaakt van het kerstverhaal. “Twee keer zelfs, want een keer is hij bij het poetsen weer in stukjes gevallen. Daarna hebben we hem ingestreken met puzzellijm.”

Favorieten
Ondanks dat ze honderden kerststalletjes in hun huis hebben staan, willen Jan en Colette zichzelf geen kerstfanaten noemen. “We doen het niet voor het geloof. We vinden het gewoon leuk en de kerststalletjes vinden we mooi.” Toch vertelt Colette dat er ook wel kerststalletjes tussen zitten die ze iets minder mooi vindt. “Maar goed, die hebben we dan vaak van kennissen gekregen en die doe je niet weg.” Een echte favoriete kerststal kunnen de twee niet benoemen, maar de kerststallen van Jim Shore vindt Colette wel ontzettend mooi. Hier hebben alle figuren namelijk quilts om, zelfs de dieren. “Ik quilt zelf erg graag, dus ik vind het leuk dat dit ook bij kerststalletjes terugkomt.”

Ook de Poolse kerststal die boven op een kast staat, vinden ze zelf erg bijzonder. “Hij is helemaal gemaakt van zilverpapier. Dat moet een eindeloos geduldswerk zijn geweest.” Deze kerststal heeft in een Poolse stad aan een wedstrijd meegedaan. De winnaars gaan door naar de regionale wedstrijd en de verliezers gaan in de verkoop. “Het is dus duidelijk dat wij geen winnend exemplaar hebben, maar ze zijn zo kunstzinnig dat we er nog steeds met veel genoegen naar kijken!” De meest aparte kerststal die ze hebben, vindt Jan degene die je het best als moderne kunst kunt omschrijven. Deze vond hij zo mooi dat hij het particulier gekocht heeft in Venlo. “Daar hebben we nog veel moeite voor moeten doen, maar het was het zeker waard.”