Laarbeek maakt pas op de plaats: mogelijk magere jaren in aantocht, ondanks miljoenenwinst in 2025

LAARBEEK – De gemeente Laarbeek heeft het boekjaar 2025 afgesloten met een positief financieel resultaat van 4,9 miljoen euro. Dat is aanzienlijk beter dan verwacht. Bij het vaststellen van de begroting werd nog rekening gehouden met een tekort van bijna 1,3 miljoen euro. Ondanks het gunstige resultaat waarschuwt wethouder financiën Ton van de Wijdeven dat de vooruitzichten voor de jaren na 2027 onzeker zijn. Dat vraagt volgens hem om terughoudendheid. Wat afgesproken is, wordt uitgevoerd en bezuinigingen of lastenverzwaringen zijn vooralsnog niet aan de orde, maar er is geen ruimte om daarnaast grote, nieuwe investeringen te doen. We maken dus een pas op de plaats.”

Van de redactie

Het overschot kwam niet volledig onverwacht. Gedurende het jaar werd de financiële prognose al meerdere keren naar boven bijgesteld. Uiteindelijk viel het resultaat echter nog hoger uit dan voorzien. Volgens Van de Wijdeven laat dat niet alleen zien dat de gemeente financieel gezond is, maar ook dat er scherper begroot moet worden. Het verschil tussen begroting en uiteindelijke jaarrekening was volgens hem te groot.

Personeelskosten

Een belangrijke oorzaak van het positieve resultaat ligt bij hogere vergoedingen vanuit het Rijk. Gemeenten ontvingen extra middelen voor onder meer zorg, woningbouw en opvangtaken. Daarnaast vielen de kosten op enkele terreinen lager uit dan geraamd. Ook personeelskosten speelden daarbij een rol. Niet alle vacatures konden worden ingevuld, waardoor budgetten die daarvoor waren gereserveerd niet volledig werden benut.

De wethouder benadrukt dat een financieel overschot niet automatisch betekent dat alles volgens plan is verlopen. “Als functies niet ingevuld worden, blijft er geld over, maar dat betekent ook dat bepaalde capaciteit ontbreekt om plannen uit te voeren,” legt hij uit. Volgens hem is dat vergelijkbaar met geld reserveren voor een noodzakelijke aankoop die uiteindelijk niet doorgaat.Het bedrag blijft dan staan, maar de achterliggende behoefte verdwijnt niet. Hoewel de gemeente gebruik heeft gemaakt van ingehuurde krachten om de capaciteit te vergroten, werden die kosten vaak toegerekend aan afzonderlijke projecten of grondexploitaties. Daardoor drukten ze minder op de reguliere exploitatie. Ook dat heeft bijgedragen aan het positieve eindresultaat.

Tekorten

De gunstige cijfers over 2025 staan echter in schril contrast met de verwachtingen voor de komende jaren. In de kaderbrief 2027 schetst het college een financieel beeld waarin vanaf 2028 opnieuw forse begrotingstekorten dreigen. Voor 2027 verwacht het gemeentebestuur de begroting sluitend te krijgen, hoewel er vooralsnog rekening wordt gehouden met een tekort van ongeveer 180.000 euro. Daarna loopt het verwachte tekort op tot ongeveer 1,8 miljoen euro per jaar.

Ravijnjaren

Volgens Van de Wijdeven is dat het gevolg van het zogenoemde ravijnjaren die, zoals er nu naar, uitziet veel gemeenten treffen. Tijdelijke compensaties van het Rijk voor onder meer jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning lopen af en een geplande structurele korting op de rijksmiddelen is vooralsnog niet van de baan  , terwijl de kosten blijven stijgen. “Het ravijn is niet verdwenen, maar vooral doorgeschoven in de tijd,” zegt hij. “Dat zie je ook terug in onze meerjarenraming.”

Pas op de plaats

Toch wil het college voorlopig geen ingrijpende bezuinigingen doorvoeren. De gemeente kiest ervoor om de ontwikkelingen nauwlettend te volgen en pas maatregelen te nemen als daar daadwerkelijk aanleiding voor is. Volgens de wethouder zou het onverstandig zijn om nu al te gaan beknibbelen terwijl nog onzeker is hoeveel geld gemeenten de komende jaren van het Rijk ontvangen.“Je wilt geen dingen kapotmaken die later misschien helemaal niet bezuinigd hadden hoeven worden,” stelt hij. Daarbij wijst hij op de wisselende financiering vanuit Den Haag. In de afgelopen jaren zorgden de mei- en septembercirculaires regelmatig voor extra financiële ruimte. Dat maakt het volgens hem lastig om ver vooruit te kijken.

Stabiele begroting

Laarbeek richt zich daarom vooral op het behouden van een stabiele begroting. Burgemeester en wethouders stellen de gemeenteraad voor om te koersen op een sluitende begroting voor 2027. En om de structurele tekorten in 2028 tot en met 2030 onder de miljoen te houden. Daarmee blijft het negatieve resultaat in die jaren volgens Van de Wijdeven te overzien. Voor nieuw beleid is dus voorlopig weinig ruimte. Lopende projecten, zoals woningbouwontwikkelingen, herinrichtingsplannen en andere investeringen die al in uitvoering zijn, gaan door. Voor grote nieuwe initiatieven geldt echter een pas op de plaats.

Inwoners

De wethouder verwacht dat inwoners op korte termijn weinig zullen merken van de financiële voorzichtigheid. Het bestaande voorzieningenniveau blijft gehandhaafd en er zijn geen plannen om direct te snijden in dienstverlening. Ook lastenverhogingen zijn op dit moment niet aan de orde.

Keuzes

Dat neemt niet weg dat de gemeente zich voorbereidt op mogelijke moeilijke keuzes in de toekomst. Daarbij wordt gekeken naar zowel de kostenkant als de inkomstenkant van de begroting. “Mochten aanvullende maatregelen nodig blijken, dan is het uiteindelijk aan de gemeenteraad om daar politieke keuzes over te maken.”

Gezond

Ondanks de uitdagingen benadrukt de wethouder dat Laarbeek er financieel sterk voor staat. De gemeente beschikt over voldoende reserves en voldoet ruimschoots aan de normen voor financiële weerbaarheid. “We zijn een gezonde gemeente,” zegt Van de Wijdeven. “Maar juist daarom willen we zorgvuldig omgaan met de onzekerheden die op ons afkomen. Voor nu is de boodschap: doorgaan met wat we doen, scherp sturen waar nodig en geen overhaaste beslissingen nemen.”